İyi portre fotoğraflar çekebilmeniz için çekim yapılacak olan kişiyle empati kurmalı ve karşılıklı etkileşimi ve samimiyeti sağlamalısınız. Eğer karşıdaki kişi kendini rahat hissetmez ise ortaya çıkacak fotoğraflarda o denli samimiyetsiz ve kötü olacaktır. Profesyonel veya amatör fotoğrafçıların, daha güzel portre fotoğraflar çekebilmek için faydalanabileceği bazı temel ipuçlarını paylaşmak istedim. Günümüzde cep telefonlarının da yaygınlaşmasıyla hepimiz bir nevi amatör fotoğrafçı olduk. Bu sayfadaki ipuçlarından bazıları kompozisyon ile ilgili olduğundan sanırım herkes yararlanabilir. İlave fikirlerinizi paylaşabilirsiniz.

Portre fotoğrafçılığında arka fon da en az çekeceğiniz insan kadar önemlidir. Gözü yoracak gereksiz detayları kaybedin. Buna soyutlama denilmektedir ve tüm fotoğraf türleri için geçerlidir. Kısa bir alan derinliği yani geniş bir diyafram açıklığı öznenizi arka plandan ayırır ve arka planın izleyiciyi rahatsız etmemesini sağlar. Arka fonu tamamen boş olmasına gerek yok, karede her ne varsa güzel görünmesi yeterli.

  • Güneşi arkaya alırsanız insanların gözlerini kısmasını ve yüz hatlarından dolayı koyu gölgeler oluşmasını engellersiniz. Gün batımında da güneşi arkaya alın. Batan güneş insanları turuncu yapar, güzel yapmaz. İlla böyle çekmek istiyorum derseniz de beyaz ayarınızı düzeltin.
  • Işığı arkaya alarak siluet şeklinde fotoğraflar da çekebilirsiniz. Bu nedense Türkçeye ters ışık olarak geçmiş, halbuki ışık karşıdan geliyor.
  • Modeliniz karanlık oluyorsa reflektör ya da dolgu flaşı (tercihen soft box ile veya reflektörden yansıtarak) kullanın. Bu teknikle gün batımında dahi güzel fotoğraflar çekebilirsiniz.
  • İyi Portre Fotoğraf çekebilmek için Çektiğiniz kişi hem gülüyor hem de kameraya bakıyorsa genellikle estetik görünmez, model çok güzel/yakışıklı değilse bence ikisinden biri tercih edilmeli.
  • Gözlerin yana bakması, yani gözün beyaz kısmının daha fazla görünmesi genellikle bayanlarda daha güzel görünür, erkekler için tercih etmemeye çalışın.
  • Çekeceğiniz kişiyi tanımıyorsanız önce biraz konuşup samimi davranın, bu fotoğraf çekilirken karşınızdakinin rahat davranmasına ve fotoğrafın daha iyi çıkmasına neden olacaktır.
  • Portre için en ideal objektifler 85-200 mm arası objektiflerdir. Hem modelinizle aranızdaki mesafeyi artıracak ve modelinizin kendisini daha rahat hissetmesini sağlayacak hem de bozulmaları (distortion) en az miktarda tutacaktır. Makinanızda crop sensör (DX vs) varsa 50mm objektif kırpma faktöründen dolayı 75mm olarak çalışacağından fiyat-maliyet yönünden uygun bir objektiftir. 50 mm’nin altı ise fazlaca bozulmaya neden olacak ve modelinizin yüzünün olduğundan farklı görünmesine neden olacaktır.
  • Doğal ışıktan faydalanın. Kapalı ve dar bir ortamda portre çekiyorsanız pencereden gelen doğal ışıktan faydalanmak flaş kullanmaktan çok daha iyidir.
  • Çektiğiniz kişiyi sürekli ekranın ortasına ortalama alışkanlığını bırakın. Modelinizi sürekli ortalamak sıkıcı kareler yaratabilir. Modelinizin baktığı/hareket ettiği istikamette en az üçte bir boşluk bırakın. Buna “kaçış alanı” denir ve fotoğraftaki sıkışmışlık etkisini azaltır. Bu kural spor fotoğrafçılığı için de geçerlidir.
  • İyi Portre Fotoğraf çekebilmeniz için çekim yaparken modelin göz hizasından çekmek doğal bir görünüm verse de hile veya farklılık amacıyla hizanızı değiştirebilirsiniz. Örneğin modelin boyunu uzun göstermek için yere çok yakın bir seviyeden çekim yapın. Uzun boyu kısaltmak veya sevimlilik katmak için yukarıdan açılı bakarak çekim yapın. Boyu daha da uzatmak için nispeten geniş açılı bir lensle aşağıdan yukarıya çekim yaparsanız bacaklar daha da uzun görünür. Bu yöntem genelde ayakkabı ve kıyafet katalog çekimlerinde kullanılır ama doğal görünüm biraz kaybolur.
  • Fotoğrafı çekerken sonradan kırpmayı ya da düzenlemeyi düşünerek çekmeyin, böylelikle hem fotoğrafınızın kalitesi düşmez, hem de sonradan uğraşma süreniz en aza iner. Ancak unutmayın ki sonradan pişman olmak yerine baştan kenarlarda boşluk bırakmak daha iyidir.
  • Fotoğrafçılıkta çok genel kullanılan bir tabir; “Eğer fotoğraf yeterince iyi değilse, yeterince yakın değilsinizdir.” Ayarlarınızı yaptıktan sonra birkaç adım daha yaklaşmak genelde daha iyi sonuç verir.
  • Gezerken aniden karşınıza çekmek isteyeceğiniz biri çıkabilir. Makinanızı her yere götürün. DSLR makinanız ağır geliyorsa ufak bir kompakt makinayı ya da iyiyse telefonunuzun kamerasını kullanabilirsiniz. Sokak fotoğrafçılarının çoğu rangefinder makinaları tercih eder. Bunun asıl nedeni, karşınızdakinin sizi çok profesyonel görmeyip daha rahat davranması ve makinanın ürkütücü boyutta olmamasıdır.
  • İyi Portre Fotoğraf çekebilmek için modelle çalışıyorsanız, yani aceleniz yoksa, birkaç pozla çekimi bitirmeyin, en iyi pozlar karşınızdaki kişi doğal davranıyorken olur. Ve doğal davranışlar çekim uzadıkça kendiliğinden olur.
  • Yakın portre çekim yaparken ve kısa alan derinliği kullanıyorken otomatik odaklama alına, buruna netleyebilir. Başka bir yaratıcı planınız yoksa odağı mutlaka kontrol edip gözlere netleyin.
  • Modelinizin üzerine gölge, özellikle de ağaç altı gibi yerlerde parçalı gölge düşürmemeye dikkat edin. Gölgenin kendine has bir deseni varsa o zaman başka ama onun dışında tamamen gölgede çekmek daha iyi olacaktır.
  • Çekeceğiniz kişileri yönetin, hangi pozu vermesi gerektiği, nerede duracağı, yüz ifadesinin nasıl olacağına kadar herşeyin kontrolü sizde olmalı. Hatta mümkünse kıyafeti, şapkası, gözlüğü gibi unsurlara da müdahale edebilirsiniz.
  • Modelinizin bazı kusurlarını odak uzaklığınızdan yararlanarak gizleyebilirsiniz. Örneğin burnu uzun bir modelin burnunu 100mm ve üstü bir objektifin sıkıştırması fazla olacağı için gizleyebilirsiniz. Geniş açı lensler ise daha fazla bozulmaya neden olur.
  • İyi Portre Fotoğraf çekebilmeniz için flu (bulanık) bir arka plan isterseniz ya uzun bir odak uzaklığı ya da geniş bir diyafram açıklığı kullanın. Yani alan derinliğini kısaltın. Bu sayede hem arka planın flu olmasını sağlarsınız hem de genellikle lenslerin en geniş diyafram açıklıklarında kenarlarda koyulaşma (vignetting) olur. Vignetting objenizin kenarlarını karartacağı için daha hoş bir görüntü oluşur ve obje ön plana çıkar. Hoşunuza gitmezse vignetting sonradan fotoğraf programları ile yok edilebilir.
  • Güneş battıktan sonra veya kapalı karanlık ortamlarda doğal ışık opsiyonunuz yok denecek kadar azdır. Bu durumda yapay ışık kullanmaktan çekinmeyin. Yapay ışığı doğal ışıkla çekemeyeceğiniz tarzda yaratıcı fotoğraflar için de kullanabilirsiniz.
  • İyi Portre Fotoğraf çekebilmek için son bir ipucu daha, kadrajı ayarlarken ya da fotoğrafı kırparken modelinizi tam eklemlerinden kesmeyin. Örneğin kolu kadraja tam almasanız bile omuz ile dirseğin ortalarına yakın bir yerden kesin, tam dirsekten değil.